آتشفشان
آتشفشان روزنهای در سطح زمین است که سنگهای گداخته، خاکستر و گازهای درون زمین از آن به بیرون فوران میکنند. فعالیت آتشفشانی با برون افکنی صخرهها، با گذشت زمان باعث پیدایش کوههای آتشفشانی بر سطح زمین میشود. آتشفشانها معمولاً در نقاطی یافت میشوند که ورقههای زمین ساخت، همگرایی یا واگرایی دارند.
دید کلی می دانیم که زمین در ابتدا به حالت کره گداختهای بوده است که پس از طی میلیونها سال بخش خارجی آن به صورت قشر سختی در آمد. این پوسته به دفعات بر اثر عبور مواد مذاب درونی سوراخ گردید و سنگهای آتشفشانی زیادی به سطح آن رسید. این عمل حتی در عصر کنونی نیز ادامه دارد. تمام پدیدههایی که با فوران تودههای مذاب بستگی دارند، پدیده آتشفشانی میگویند و علمی را که هدف آن بررسی این پدیده هاست با آتشفشان شناسی مینامند.
وقتی که از فعالیت آتشفشانی صحبت میشود در فکر خود فورانهای بزرگ ، سیلهایی از گدازه ، بهمنهایی از سنگهای گرم و خاکستر ، گازهای سمی و خطرناک و انفجارات شدید در نظر مجسم مینماییم که با مرگ و خرابی همراه است. به قول ریتمن کسی که این حوادث را میبیند هرگز نمیتواند فراموش کند و این امر به قدرت عظیم طبیعت و ضعف نیروی انسانی مربوط میباشد. بزرگترین آتشفشان کره زمین بزرگترین آتشفشان کره زمین مونالوآ نام دارد که بخشی از جزایر هاوایی را تشکیل میدهد. محیط قاعده مخروط این آتشفشان 600 کیلومتر و قله آن نسبت به کف اقیانوس که آن را احاطه کرده است 10 کیلومتر ارتفاع دارد. این آتشفشان ، همراه با سایر قسمتهای جزایر هاوایی نشاندهنده موادی هستند که به وسیله فورانهایی که از یک میلیون سال پیش تا کنون ادامه داشتهاند، بیرون ریخته شدهاند. بزرگترین آتشفشان کشف بشر بزرگترین آتشفشانی که تا کنون به وسیله بشر کشف شده است، الیمیوس مونز یا کوه المپیک نام دارد که در کره مریخ واقع است. شواهد به دست آمده از طریق عکسبرداریهای سفینه فضایی ماریند 9 نشان میدهد که ارتفاع این آتشفشان احتمالا 23 کیلومتر بوده و کالدرای آن نیز 65 کیلومتر عرض دارد. نمونهای از فورانهای مهم دنیا آتشفشان وزوو آتشفشان مونالوآ آتشفشان پله آتشفشان بزیمیانی آتشفشان پاری کوتین در مکزیک آتشفشان نست هلن اقسام آتشفشانها آتشفشانهای نقطهای که مواد گداخته از یک محل بیرون میآید (آتشفشان نوع مرکزی). انواع آتشفشانهای نقطهای عبارتند از:
آتشفشانهای نوع هاوایی یا سپری آتشفشانهای نوع استرومبولی آتشفشانهایی پرکابی آتشفشانهای نوع پله آتشفشانهای نوع ولکانو
آتشفشانهای شکافی یا خطی که فوران آن در امتداد یک شکاف صورت میگیرد. انواع آتشفشانهای شکافی یا خطی عبارتند از:
فورانهای خطی غیر انفجاری فورانهای خطی انفجاری
رابطه آتشفشان شناسی با سایر علوم زمینی ژئوفیزیک: برای اثبات و آگاهی از کانونهای درونی آتشفشانها و پیشگویی شکل و محل و موقعیت آن.
Eruption of Mount St. Helens volcano, 1980. The volcano, located in the state of Washington, rose to a height of 9,677 feet and was a perfect cone shape before the eruption. The explosion caused the breaking away of the uppermost 1,300 feet, and resulted in the largest landslide in recorded history. PHOTOGRAPH REPRODUCED BY PERMISSION OF THE CORBIS CORPORATION.
ژئوشیمی: تعیین دقیق عناصر که بصورت مواد جامد ، مایع و گاز از آتشفشان خارج میشوند.
ترمودینامیک: برای فهم و ارزیابی نیروی حرارتی آتشفشان و انرژی حاصله از آن و رابطه تشکیل مواد گداخته با حرارت و فشار و همچنین انجماد آن.
سنگ شناسی: جهت اطلاع از اختصاصات گدازه و شناسایی دقیق سنگهای آتشفشانی
رسوب شناسی: پراکندگی و نحوه انتشار مواد جامد آتشفشانی در دریاها و خشکیها که به صورت خاکستر ، توف ، برش و ... ته نشین میشوند. اهمیت آتشفشان شناسی از نظر اقتصادی: استفاده از انرژی گرمایی آن و انرژی گازهای فومرولی در گردش توربین و به دست آوردن مواد شیمیایی با ارزش که امروزه در ایتالیا ، زلاندنو ، ژاپن و ایسلند اهمیت پیدا کرده است و در کشور ما نیز اخیرا برای استفاده از نیروی حرارتی زمین (انرژی ژئوترمال) حفاریهایی انجام شده است.
پیشگیری از خطرات اجتماعی آتشفشان
اطلاع و آگاهی از ساختمان و ترکیب پوسته و تا اندازهای گوشته زمین.
سنگ های آتشفشانی سنگهایی هستند که به صورت ماگمای گداخته در سطح زمین به سرعت سرد می شوند و به علت سرد شدن سریع دارای شیشه می باشند و یا آن قدر ریز دانه اند که نمی توان مود آن هارا تعیین نمود.
ساختمان آتشفشان
انواع بادودکش آتشفشانی مجرایی است که به وسیله آن مواد آتشفشانی از درون زمین به سطح آن راه می یابند. نک (Neck) مجرای آتشفشانی قدیمی است که اکنون از گدازه های قدیمی پرشده است و چون از سنگ های پیرامون خود مقاوم تر است، به صورت برجستگی ستون مانند باقی مانده و سنگهای اطراف آن که مقاومت کمتری دارند، فرسایش یافته اند.
· دهانه آتشفشان: پایانه بالایی مجرای آتشفشان که اغلب از قسمتهای دیگر مجرا وسیع تر است، دهانه آتشفشان گفته می شود که شامل انواع مختلف ذیل می باشد:
· دیاترم (Diatreme) عبارت است از دهانه های انفجاری که براثر انفجار ناشی از وجود گازهای آتشفشانی تشکیل گردیده است. این گازها خاستگاه ماگمایی و غیر ماگمایی دارند.
· مآر (Maar) دهانه های نسبتا وسیع آتشفشانی که اغلب به وسیله بخار آب حاصل از گرمای ایجاد می شوند. مآرها اغلب در مناطق مرطوب و دریایی رخ می دهند.
· کالدرا (Caldera) دهانه های خیلی وسیع آتشفشانی که قطر آنها به چندین کیلومتر می رسد و شامل انواع ذیل می باشد:
· کالدرای انفجاری:این نوع کالدرا بر اثر انفجار حجم عظیم از مواد آتشفشانی و پی سنگ در اثر گازهای تحت فشار حاصل می شود و دهانه های وسیعی را تشکیل می دهد بالتدکالدرای آتشفشانی باندائی سان در ژاپن (فوران در سال 1888).
· کالدرای ریزشی: متداولترین نوع کالدرا می باشد می باشد که عمل فرونشست و یا ریزش1، 1- Collap se
در اثر انفجار و خارج شدن حجم زیادی از مواد ماگمایی و نیز سنگینی بخشهای بالایی آتشفشان اتفاق می افتد که با ایجاد شکستگی های همراه است. ممکن است این شکستگی ها توسط مواد مذاب به صورت دایک پرشود و یا از طریق آنها مواد فرار یابد احتمالا مواد گدازه ای جدید به سطح کالدرا برسد.اگر دایک ها به صورت حلقوی پیرامون مخروط آتشفشان ظاهر شوند به آنها دایک های حلقوی می گویند. در حالی که اگر دایک ها به سمت درون زمین به صورت همگرا یا متقارب باشند و یک نوع شکل مخروطی مانند ایجاد نمایند که راس آنها به طرف درون زمین باشد به آنها صفحات مخروطی گفته می شود.
در مواردی نیز دایک ها نسبت به مخروط آتشفشان آرایش شعاعی دارند که به آنها دایک های شعاعی گفنه می شود.
· کالدراهای فرسایشی بر اثر فرسایش دهانه آتشفشان قدیمی و گسترش آنها به وسیله عوامل جوی، یخچالی و بادی حاصل می شوند. کراترهالکا کالا در جزیره ماوی هاوایی است.
· مخروط آتشفشانی: برجستگی های مخروطی شکل که از انباشتگی مواد آتشفشانی در پیرامون دهانه آتشفشان حاصل می شود و بر حسب این که کدام مواد آتشفشانی تشکیل شده است تحت نام های مختلفی است:
· مخروط های تغرایی که فقط از مواد آذرآواری تشکیل شده است.
· مخروط های گدازه ای که فقط از گدازه تشکیل شده است.
· مخروط های چینه ای که تناوبی از گدازه و مواد آذر آواری «پیروکلاستیک) است.
فوران آتشفشان
فورانهای آتشفشانی معمولا براساس شکل دهانه ای که از آن فوران صورت می گیرد، محل قرار گیری دهانه در کوه آتشفشان، شکل و نوع مخروط آتشفشانی و بالاخره خصوصیات عمومی فوران (آرام یا شدید – انفجاری یا غیر انفجاری) طبقه بندی می شوند.
گدازه های اسیدی به علت درصد Sio2 بالا و درجه حرارت نسبتا پایین دارای گرانروی (ویسکوزیته) بالا و سیالیت پائین بوده و در نتیجه به صورت انفجاری همراه با مواد پرتابی می باشد. اما در گدازه های بازیک به علت درصد Sio2 پائین و درجه حرارت نسبتا بالا، گرانروی پائین بوده و سیالیت افزایش می یابد و در نتیجه مواد پرتابی با مقدار کم و فوران آرام انجام می شود
چرا آب از بطری نمی ریزد
وسایل مورد نیاز
1- بطری شیر
2- جوراب نازک
3-نخ
4- آب
روش انجام آزمایش
یک بطری شیررا آورده وتکه ای از یک جوراب نازک را ببرید و بر روی دهانه ی آن قرار داده با نخ محکم ببندید.شیر آب را تا آخر باز کنید و بطری را زیر آب بگیرید . تا بطری پر از آب شود.(تور مانع ورود آب به داخل بطری نمی شود )
اکنون بطری را وارونه کنید .چه مشاهده می کنید ؟چرا؟
نتیجه
آب از بطری بیرون نمی ریزد!زیرا اولاًکشش سطحی آب سبب می شود که قطره های آب نتوانند از سوراخ های ریزجوراب نایلونی خاج شوند.ثانیاً فشار جو نیز به این کار کمک می کند
آزمایش شگفت با
فشار جو(2)
وسایل مورد نیاز
1- بطری نوشابه ی خانواده
2- ظرف آب سرد
3-یک لیوان آب گرم
4- تشت آب
روش انجام آزمایش
داخل بطری نوشابه مقداری آب داغ بریزید.سپس آب داغ را خالی کنیدوفوراً درآن را محکم ببندید.حالا بری راداخل تشت بگذارید و بر روی آن آب سرد بریزید .
چه اتفاقی می افتد؟چرا؟
نتیجه
بطری به داخل فرو می رود.زیرا مادرزیراقیانوسی ازهوازندگی می کنیم و هوابر تمام چیزهایی که درسطح زمین قرار دارند،فشار وارد می کند «تریچلی»برای اولین بارثابت کرد،که فشارهوا درکنار دریا یک کیلو گرم بر سانتیمتر مربع است.
چرا ما این فشار را احساس نمی کنیم؟زیرا فشار از همه طرف به اجسام وارد می شود،در نتیجه اثر هم را خنثی می کنند.
این آزمایش برای صفحه ی 83 کتاب مناسب است
2. وقتی DVD نصب را گذاشتید صفحه زیر در صورتی که مرحله قبل را درست انجام داده باشبد ظاهر می شود 8 ثانیه زمان دارید که کلید Enter رابزنید.
بعد از زدن اینتر شروع به بوت شدن می کند
4. بر روی دکمه Install Now کلیک کنید
شروع به لود کردن می کند
5.حال از صفحه ای که باز می شود نوع ویندوز خود را انتخاب کنید که پیشنهاد من به شما Windows 7 Perfessional می باشد
6. قبول کردن شرایط مجوز .انتخاب I accept the license terms
7 .در این صفحه شما با دو گزینه مواجه می شوید :
8. اگر هاردی که ویندوز 7 بر روی آن در حال نصب شدن است یک هارد نو می باشد و تا به حال ویندوزی بر روی آن نصب نشده است کافیست بر روی گزینه Drive Options کلیک کرده سپس بر روی گزینه New کلیک کنید و ظرفیت درایو C خود را به گیگابایت انتخاب کنید (اگر درایو C خود را برابر با 15 گیگابایت قرار دهید باید عدد15000 را وارد کنید) (1 GB = 1024 MB)
نکته :
اگر هاردیسک شما قبلا دارای ویندوز XP یا هر ویندوز دیگری باشد کافیست درایوی که ویندوز بر روی آن نصب است را انتخاب بر روی گزینه Load Drive کلیک کرده و از گزینه هایی که در اختیار شما قرار می گیرد گزینه Format را زده و بعد از آن بر روی کلید Next کلیک کنید.
9. نصب و راه اندازی ویندوز هم اکنون آغاز خواهد شد
10. پس از تمام شدن این 5 مرحله نصب صفحه زیر را خواهید دید
11. در این مرحله نام کاربری خود را وارد کنید و بعد از آن بر روی کلید Next کلیک کنید
12. در صورتی که سیستم شما دارای حساسیت از نوع اطلاعات می باشد و شما می خواهید به غیر خودتان کسی از آن استفاده نکند در مرحله یک رمز عبور برای یوزر کاربری خود در نظر بگیرید
13. در این مرحله بر روی Next کلیک کنید
14. در این مرحله در صورتی که از ویندوز اورجینال استفاده می کنید گزینه اولی را انتخاب کرده تا بروزرسانی اتوماتیک ویندوز انجام شود در غیر این صورت گزینه سومی را انتخاب کنید.
15. تنظیمات زمان و تاریخ خود را بسته به کشور مورد نظر انتخاب کرده و بر روی گزینه Next کلیک کنید
نوع کامپیوتر خود را بسته به اینکه سیستم شما خانگی باشد یا در شبکه استفاده می شود را انتخاب کنید .بر روی گزینه اول کلیک کنید
بعد ازانتخاب شروع به لود کردن می کند
ویندوز7 در حال حاضر خود را آماده می کند برای تنظیمات دسکتاپ
دسکتاپ راه اندازی شد